Josep Ramoneda (El País, Domingo 6 de Xullo de 2008)
Un ciudadano de Cataluña que lo desee puede vivir en este país sólo con la lengua castellana; un ciudadano de Cataluña que lo desee no puede vivir sólo con el catalán. Ésta es la asimetría sobre la que está construido el Manifiesto por una lengua común que la prensa conservadora madrileña ha convertido en el juguete político de la temporada. Para un catalanohablante, el bilingüismo es obligatorio; para un castellanohablante, no. Es una peculiar interpretación de la equidad lingüística.
El alegato por la lengua común, que hace el castellano obligatorio, pero no las lenguas propias de cada comunidad autónoma "porque hay una asimetría en las lenguas españolas oficiales", se funda en la idea convertida ya en mito de que "son los ciudadanos los que tienen derechos lingüísticos, no los territorios, ni mucho menos las lenguas mismas". Pero, por lo visto, hay ciudadanos con más derechos lingüísticos que otros porque tienen que aprender una sola lengua, mientras que los que hablamos catalán tenemos que aprender dos.
En coherencia con la afirmación de que los derechos lingüísticos son de los ciudadanos, se dice que "las lenguas no tienen derecho a conseguir coactivamente hablantes". Pero la solidez del principio de referencia no aguanta ni cinco líneas. Porque inmediatamente después se precisa que el castellano es "obligatorio", y, por tanto, puede ser impuesto, mientras que la aspiración a que todos sepan el catalán (o el vascuence, o el gallego) a lo sumo puede ser "estimulada". ¿Por qué? Porque el castellano es la lengua común del territorio español. O sea, que hay territorios con derechos lingüísticos y otros que carecen de ellos, de modo que los principios fundamentales del razonamiento -los que enfáticamente afirman que los territorios no tienen derechos lingüísticos- son adaptables en función del lugar.[Segue aquí].
¶
Hai pouco falamos de que, ademais dos falantes, tamén os pobos tiñan dereitos lingüísticos. Pero ¿os territorios? ¿As proprias linguas? Sempre pensei que se trataba dunha metonimia, pero estes últimos días estamos a ver que non, que existe toda unha filosofía dos dereitos dos espazos físicos e os construtos culturais, malia que logo sexan individuos - cidadáns - quenes reclaman que se fagan efectivos.
E logo, por abrir o foco, paréceme que a maioría dos artigos e manifestos que están saíndo en relación a este tema comparten dúas características:
- a anormal abundancia de eivas argumentativas que dificultan o proceso de construírmonos unha opinión razoada (un esperaba mais de intelectuais falando, precisamente, da lingua)
- un certo exceso emotivo que tende a polarizar o debate entre dúas posturas irreconciliabeis.
É moi simple, Vendell, falan de "territorios" por darlle un sentido unitario e claro a iso que desde unha posición non nacionalista española non pode ser chamado "pobo" ou "nación".
Por outra parte, Vendell, é curioso que se nos pidan "argumentos" para desbotar unha morea de evidentes falsidades. Digo eu que será quen fai afirmacións tan extraordinarias como as que recolle o Manifesto e as que din os seus asinantes, quen terá que dar explicacións convincentes. Para min, é obvio que todo parte dun suposto falso e malintencionado (en palabras de webensis, "una opinión infundada"), cal é o de que o castelán precisa dunha maior protección ante o "acoso" institucional nas comunidades con lingua propia.
Pawley-6, pois se é tan sinxelo non tiñan por qué complicalo, eso é ao que me refería. Os lectores non nacionalistas españois entendemos perfectamente os termos "pobo" e "nación" nos seus diferentes contextos, e cando un discute precisamente sobre os dereitos que podemos adxullicarlles a entidades distintas dos individuos, a precisión é o menos que podemos esixir. E o mesmo problema que teñen o manifesto, e moitas das opinións verquidas ao respecto.
Pawley-7, non é tanto que "falten argumentos" como que os que hai, que son moitos e ben diversos, sexan expostos con precisión e claridade. E a poder ser, cun chisco de bo humor.
1. m. Porción de la superficie terrestre perteneciente a una nación, región, provincia, etc.
2. m. terreno (‖ campo o esfera de acción).
3. m. Circuito o término que comprende una jurisdicción, un cometido oficial u otra función análoga.
4. m. Terreno o lugar concreto, como una cueva, un árbol o un hormiguero, donde vive un determinado animal, o un grupo de animales relacionados por vínculos de familia, y que es defendido frente a la invasión de otros congéneres.
As definicións 2 e 3 encaixan perfectamente coas intencións de Ramoneda. Co uso 3, ademais, o concepto "territorio" vai máis alá da simple "área física" que dicía webensis. Así, cando falamos de "territorio Schengen", non estamos considerando só unha superficie xeográfica, senón que tamén incluimos no concepto algunhas espinosas cuestións lexislativas,
Insisto, Vendell: os que primeiro deberían dar argumentos (e tamén meterlle un chisco de humor) son os que abriron este melón, e os milleiros de asinantes que se prestaron a comelo (entre eles xente cuxa intelixencia eu non discutía, caso de Manuel Toharia, para min unha decepción).
"o concepto "territorio" vai máis alá da simple "área física" que dicía webensis"
Si contemplamos todos los casos posibles, sí. En este caso concreto que es su uso en el manifiesto, pues no.
Por cierto, este artículo de El país es interesante.
Eu creo que no manifesto encaixa á perfección a definición 3. De feito, cando se fala de espacios definidos politicamente (estados, autonomías, etc), é difícil non empregar esa palabra coa acepción 3.
O sistema de comentarios está á disposición dos leitores de "días estranhos" exclusivamente para a publicación de opinións e comentarios relacionados co contido deste blog. Calquera texto publicado por medio do referido sistema non reflicte necesariamente a opinión do autor deste blog. As opinións e informacións publicadas no sistema de comentarios son de autoría e responsabilidade integral dos leitores que del fixeran uso. O autor deste blog resérvase o dereito de suprimir os comentarios e textos que considere ofensivos, difamatorios, calumniosos, preconceitosos ou de algunha forma perxudiciais a terceiros. Textos de carácter promocional ou inseridos no sistema sen a debida identificación do autor (nome completo e enderezo válido de e-mail) tamén poderán ser eliminados.
(texto copiado hai anos do Carta aberta, que á súa vez llo agradecía ao Inagaki)
