O luns enteiro pásoo no Fórum Lisboa. Vou ao net-bar para mirar o correo e meter algo no blog, mais de súpeto acontece algo que me fai erguer os ollos do teclado.



Un dos heróis independentes desta edición, o hongkonés Johnnie To, chega á sala para atender unha entrevista para a televisión. Non hai moita xente, mais si grande expectación. Acórdome de Grial e do seu libro, que trouxen a Lisboa coa esperanza de achar o momento de achegarme ao director e pedirlle que mo asine. Hoxe non é o día, desde logo. Johnnie To fala en chinés e baixiño, así que perdo axiña o interese pola entrevista e entretéñome en sacar algunhas fotos e vídeos.



Cando volvo aos meus deberes cibernéticos atopo a Eloy Enciso, e quedamos para almoçar xuntos. Ao xantar tamén veñen Eleonore Weber, que compite coa curta Les hommes sans gravité, e Géraldine Gomez, programadora do Centre Pompidou. Eloy e máis eu pasamos a tarde na videoteca, onde fican a dispor dos usuarios todos os filmes recibidos polo Festival, perto de tres mil entre curtas e longas (as listaxes por países que hai nos índices permítenche saber cales foron enviados e non seleccionados, cousa que proporciona ademais argumentos para o lercheo). A videoteca é unha boa maneira de optimizar o tempo e ver unha morea de películas en poucas horas. Teaching the alphabet é un bonito exercicio de montaxe feito por Volker Schreiner, que repasa o abecedario recuperando imaxes de filmes nos que aparecen explicitamente signos alfabéticos, ou que aluden a un concepto asociado a unha letra (o "M" de Marilyn ou o "T" de Tarzán). Magnetic field de Ruth Jarman e Joe Gerhardt xoga a facer visíbeis os campos magnéticos mediante animacións que repousan sobre imaxes reais dos laboratorios da NASA ne Berkeley, co acompañamento das voces dos científicos. Fermosa e elegante é Silencio, do tailandés Sivaroj Kongsakul, que segue os pasos dun sonidista que persegue a ausencia de sons que descrebe o título. Do mesmo autor é Always, unha curta delicada e algo dóce de máis sobre unha muller que padece alzheimer e o seu home, que a coida amorosamente e lle di que intente lembrar os nomes dos fillos cando fale con eles para que se poñan contentos. Aqua de Leonardo António é unha produción portuguesa de ambientación futurista moi ben valorada polo público local; a súa coidada estética non tapa o evidente desequilibrio entre intencións e resultados. Máis interesante é A rua de José Filipe Costa, que explora o cambio de actitude nunha relación de parella motivado por un incidente puntual (un can que morde un cativo).

A arxentina El asaltante podería ter sido unha magnífica curtametraxe, mais o director, Pablo Fendrik, preferiu inchala para facer unha longa simplemente correcta. A acción desenvólvese ao longo dunha única mañá durante a cal o protagonista asalta un colexio para roubar cartos. A película vai tras del case en tempo real para retratar en primeirísimos planos a súa ansiedade diante dunha acción que necesariamente vai marcar a súa vida. O filme non chega a producir grandes satisfaccións, mais tampouco ofende. Moi fraca é porén Terra sonâmbula, a adaptación que Teresa Prata fixo duns textos do moçambicano Mia Couto. Muidinga é un cativo que non lembra nada do seu pasado e vai polo mundo acompañado por Tahir, o home que o atopou. Nun país aínda devastado polas consecuencias da guerra, o neno atopa o diario dun mozo morto e comeza a súa lectura; a historia que nel se narra crúzase coa súa propia a través do relato dunha nai na procura do seu fillo. Coa textura naif dunha vella telenovela e as súas ocasionais viraxes cara o realismo máxico, Terra sonâmbula é un filme de inocente torpeza que exixe ser acollido con certa compaixón.

The revue de Sergei Loznitsa era unha das recomendacións da revista El amante para o BAFICI. A película é unha montaxe de escenas de propaganda da URSS dos anos 50 e 60: os labores no agro, as fábricas, os trens, actuacións de coros e grupos de teatro, discursos políticos... escenas didácticas e moralizantes, con traballadores que lle dan grazas ao governo do camarada Kruschev por coidar tanto de todos, e que critican aos que especulan co pan. As súas imaxes están tan fermosas e resplandecentes coma o primeiro día, mais o conxunto é un chisco desvaído, de valores esencialmente arqueolóxicos. O pasado, xa saben. The past. The past. Into the past.



É difícil non caer rendido diante da obra do canadiano Guy Maddin, director que adoita someternos a un frenético carrusel de imaxes de ecos expresionistas. E cando digo o de "caer rendido", falo tanto de admiración como de esgotamento, pois se ben as súas películas son visualmente fascinantes tamén é certo que hai que facer un enorme esforzo para seguir as súas tramas delirantes e caóticas, inzadas de referencias que en moitos casos parecen tratarse de simples chiscadelas privadas. Marabíllanme algunhas curtametraxes de Guy Maddin -The heart of the world, por exemplo- mais perdo inexorabelmente o interese cos seus filmes de maior duración. Pasoume con The saddest music in the world e con Dracula: pages from a virgin's diary, e agora no Indielisboa con Brand upon the brain! e coa máis recente My Winnipeg, documental que mestura recordos persoais e reconstrucións bizarras do tipo "que pasaría se os nazis invadiran Winnipeg". A protagonista da mítica Detour, Ann Savage, interpreta á nai do cineasta: a representación da figura materna no cinema de Guy Maddin merece un completo estudo psicoanalítico.

Antes da proxección de Brand upon the brain!, Jody Shapiro, produtor e amigo de Maddin e este ano membro do xuri internacional, presentou algunhas das pezas que forman Green porno, que codirixe con Isabella Rossellini para o Sundance Channel. Trátase dunha serie de (micro)filmes de apenas un minuto de duración inspirados nas prácticas sexuais de diversos insectos e bechos; a pantalla natural para eles é a dun teléfono móbil, aínda que debo recoñecer que teñen certa graza se un é capaz de superar o impacto de ver disfrazada de verme á filla de Ingrid Bergman e Roberto Rossellini. ¶